भाद्र २८, २०८२
आर.सी.कोइराला
नेपालको राजनीतिमा विराटनगरलाई ‘प्रधानमन्त्री जन्माउने सहर’ भनेर चिनिन्छ । ऐतिहासिक रूपमा यो सहरले मुलुकलाई बारम्बार नेतृत्व दिने व्यक्तिहरू जन्माएको छ । बीपी कोइराला, मातृकाप्रसाद कोइराला, गिरिजाप्रसाद कोइराला, मनमोहन अधिकारी, सूर्यबहादुर थापा र नगेन्द्र रिजाल जस्ता प्रभावशाली नेताहरू यिनै विराटनगरको भूमिबाट प्रधानमन्त्री बनेका छन् ।
यो लामो परम्परामा हालै एक नयाँ पाटो थपिएको छ — देशको पहिलो महिला प्रधानमन्त्रीका रूपमा शुसीला कार्कीको उदय । उनी यसअघि मुलुककी पहिलो महिला प्रधानन्यायाधीश समेत रहिसकेकी थिइन् । न्यायालयको नेतृत्व गर्दै निष्पक्षता र न्यायको सवालमा दृढ छाप छोडेकी कार्की अब कार्यपालिका नेतृत्वमा पुगेपछि विराटनगरले ऐतिहासिक ‘रिकर्ड’ कायम गरेको छ — मुलुकलाई पहिलो महिला प्रधानमन्त्री दिने ।
किन विराटनगर प्रधानमन्त्री जन्माउने सहर ?
विराटनगरलाई प्रधानमन्त्री जन्माउने सहर बनाउन धेरै कारण देखिन्छन् :
- राजनीतिक आन्दोलनको केन्द्र
विराटनगर केवल औद्योगिक सहर मात्र नभई देशको लोकतान्त्रिक आन्दोलनको महत्वपूर्ण केन्द्र हो । यहाँबाटै प्रजातान्त्रिक चेतना र आन्दोलनको जग बसाइएको थियो । - शिक्षा र सामाजिक चेतना
कोइराला परिवारदेखि लिएर अन्य प्रगतिशील नेतासम्म विराटनगरमा शिक्षित र राजनीतिक रूपमा सचेत पृष्ठभूमिबाट उदाएका हुन् । - औद्योगिक विकासको प्रभाव
नेपालकै पहिलो उद्योगहरूको केन्द्र विराटनगर भएकोले यहाँको समाज अरू क्षेत्रभन्दा अघि बढेको थियो । यसले नेतृत्व उत्पादन गर्ने वातावरण तयार गर्यो । - राजनीतिक परिवारहरूको निरन्तरता
कोइराला परिवार मात्र होइन, अन्य राजनीतिक परिवारहरू पनि यहीँबाट सक्रिय भएका कारण प्रधानमन्त्री बन्ने सम्भावना बढी भयो ।
शुसीला कार्की : नयाँ इतिहास
२००७ सालमा विराटनगरमा जन्मिएकी कार्कीले स्थानीय महेन्द्र मोरङ बहुमुखी क्याम्पसबाट बीए पास गरेर भारतको बनारसस्थित हिन्दु विश्वविद्यालयबाट राजनीतिकशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरिन् । बनारसबाट फर्किएपछि उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट कानुनमा स्नातक गरिन् । २०७३ मा प्रधान न्यायधीसको जिम्मेवारि सम्हालेर पहिलो ११ महिना
शुसीला कार्कीको प्रधानमन्त्री पदमा उन्नति नेपालमा महिला सशक्तिकरणको ठूलो उपलब्धि हो ।
उनी मुलुककै पहिलो महिला प्रधानन्यायाधीश थिइन्, जसले न्यायपालिकामा पारदर्शिता र निष्पक्षताको पक्षमा साहसी निर्णयहरू लिएकी थिइन्। प्रधानमन्त्री बनेसँगै उनी पुरुषप्रधान राजनीति र शक्ति संरचनामा ऐतिहासिक प्रवेश गरेकी छिन्।यसबाट नेपालमा लैंगिक समानताको लहर अझै प्रष्ट भएको छ। कार्कीको नेतृत्वले नेपालमा महिला सहभागिता र नेतृत्वलाई बलियो सन्देश दिने अपेक्षा गरिएको छ । विराटनगरले अझै नयाँ पुस्ताका नेताहरूलाई राष्ट्रिय राजनीतिमा पठाउने सम्भावना प्रष्ट देखिन्छ ।
